Voor hen die dit principe in 1e instantie niets zegt, ga ik u helpen. Want heel stiekem kent u ongemerkt legio voorbeelden van mensen op wie dit principe van toepassing is. Oké, ik hoor u alweer denken: jaja, je kunt m’n gedachten weer eens lezen? Mijn standaardantwoord is dan ook …. Jazeker. Voorbeeldje uit de politiek doen?
We hebben anno 2026, voor zo lang het duurt, een Minister van Wonen. U kent haar beter als de Kaag 2.0, Mevr. O’IkKanErNiksVan, het soldaatje dat de wooncrisis moet oplossen.
Zie je wel, dat ik je gedachten lezen kon? Terug naar de definitie van het Peter Principle. Heeeel in ’t kort …… Mensen krijgen promotie tot ze iets moeten doen wat ze niet kunnen.
Ik moest hieraan denken toen zelfs Jan Dijkgraaf er recent een stukje over schreef en ik me bedacht …. Heeee, deze column was ik toch al aan begonnen? Tijd om hem af te maken.
Het Peter Principle is een theorie op het gebied van de organisatiekunde, bedacht door de Canadese psycholoog Laurence J. Peter, die stelt dat “elke werknemer in een hiërarchie stijgt tot diens onbekwaamheid”. De theorie werd door Peter samen met auteur Raymond Hull in 1969 uitgewerkt tot het gelijknamige boek.
De theorie beoogt een verklaring te geven voor het slechte functioneren van veel organisaties. Alhoewel het boek van Peter en Hull bedoeld was als satire, werd het Peterprincipe een graag gebruikt begrip, omdat het gezien werd als een serieuze kritiek op hoe werknemers promoveerden in hiërarchische organisaties. Het boek werd geschreven door Hull, maar was gebaseerd op het onderzoek van Peter.
Het Peterprincipe werd als volgt geformuleerd: in een hiërarchie stijgt (vrij vertaald) elke werknemer tot zijn niveau van onbekwaamheid. (In a hierarchy every employee tends to rise to his level of incompetence.)
Terug naar de praktijk. Uw beste voetballer is niet automatisch een goede trainer. Offfff …. meer bedrijfsmatig: je beste verkoper is bijna nooit geschikt als promotiemateriaal voor de functie van Chief Commercial Officer. In dit geval heb je namelijk 2 problemen: je bent een boel omzet kwijt en je hebt er een gedemotiveerd team voor terug.
Aan de andere kant zijn er onderzoeken die bewijzen dat het vertrek van je beste verkoper, lees … die enorme eik, plaatsmaakt voor de groei van het groen eronder. Terugvertaald naar het voetbal … elluk nadeel heb z’n voordeel.